IVA-uitkering geweigerd: wanneer is arbeidsongeschiktheid écht duurzaam?

Wanneer heeft u recht op een IVA-uitkering?

De IVA is onderdeel van de WIA, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten.

Volgens het UWV kunt u een IVA-uitkering krijgen als u aan twee belangrijke voorwaarden voldoet:

• u kunt 20% of minder van uw oude loon verdienen;
• dit blijft in de toekomst bijna zeker zo.

De IVA is daarmee bedoeld voor mensen die niet alleen volledig arbeidsongeschikt zijn, maar bij wie ook wordt verwacht dat hun mogelijkheden om te werken niet of nauwelijks zullen verbeteren. De hoogte van een IVA-uitkering bedraagt volgens het UWV 75% van het WIA-maandloon. Wie een IVA-uitkering ontvangt, hoeft bovendien niet te re-integreren. Werken naast een IVA-uitkering is wel mogelijk.

Meer informatie over de voorwaarden, hoogte en gevolgen van een IVA-uitkering vindt u op de officiële website van het UWV – IVA-uitkering.

Volledig arbeidsongeschikt betekent niet automatisch recht op IVA

Dit is een belangrijk onderscheid.

Iemand kan volgens het UWV op dit moment volledig arbeidsongeschikt zijn, maar toch geen IVA-uitkering krijgen. In dat geval kan sprake zijn van een WGA 80-100-uitkering. Het verschil zit in de duurzaamheid. Bij een IVA-beoordeling moet het UWV namelijk niet alleen beoordelen hoeveel iemand op dit moment nog kan verdienen. Er moet ook worden gekeken naar de vraag of de medische situatie naar verwachting blijvend is.

Kort gezegd zijn er twee afzonderlijke vragen:

1. Hoe ernstig zijn de beperkingen op dit moment?
2. Is het waarschijnlijk dat deze beperkingen in de toekomst verbeteren?

Het antwoord op die tweede vraag kan bepalend zijn voor de vraag of iemand een IVA-uitkering krijgt. Daarom kan iemand die momenteel niet kan werken toch een WGA-uitkering krijgen als volgens het UWV nog een reële kans bestaat dat de belastbaarheid in de toekomst verbetert.

Wat betekent ‘duurzaam arbeidsongeschikt’?

Het begrip duurzaamheid is in de praktijk vaak het lastigste onderdeel van een IVA-beoordeling. De medische situatie van iemand staat namelijk niet altijd volledig vast. Bij sommige aandoeningen is duidelijk dat herstel niet meer te verwachten is. In andere situaties zijn er nog behandelingen mogelijk of kan de medische situatie in de toekomst veranderen. Het UWV moet daarom beoordelen of de volledige arbeidsongeschiktheid naar verwachting duurzaam is.

Daarbij kunnen onder andere de volgende vragen een rol spelen:

• Welke medische beperkingen zijn er?
• Hoe ernstig zijn deze beperkingen?
• Is de medische situatie stabiel?
• Is verbetering van de belastbaarheid mogelijk?
• Zijn er nog behandelingen of therapieën mogelijk?
• Wat kan het effect van een behandeling zijn?
• Is verbetering van de functionele mogelijkheden te verwachten?
• Op welke termijn zou eventuele verbetering kunnen plaatsvinden?

Het gaat dus niet alleen om de vraag of iemand vandaag volledig arbeidsongeschikt is. De beoordeling is ook gericht op de toekomstige ontwikkeling van de medische situatie.

De rol van de verzekeringsarts

Bij de beoordeling van een WIA-aanvraag speelt de verzekeringsarts een belangrijke rol. De verzekeringsarts brengt de medische situatie in kaart en beoordeelt welke beperkingen iemand heeft. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de diagnose, maar vooral naar de gevolgen daarvan voor het functioneren.

Bij een IVA-beoordeling is daarnaast de vraag naar de duurzaamheid van groot belang. Een medische diagnose op zichzelf betekent daarom niet automatisch dat iemand recht heeft op een IVA-uitkering. Twee mensen met dezelfde diagnose kunnen bijvoorbeeld verschillende beperkingen hebben en ook verschillende vooruitzichten op herstel. Daarom is de medische onderbouwing van een IVA-beoordeling van groot belang.

De rol van de arbeidsdeskundige

Naast de medische beoordeling speelt de arbeidsdeskundige een belangrijke rol bij de vaststelling van de mate van arbeidsongeschiktheid. De arbeidsdeskundige kijkt naar de mogelijkheden die iemand volgens de medische beoordeling nog heeft en naar het inkomen dat iemand daarmee theoretisch nog zou kunnen verdienen.

Voor de IVA is het uitgangspunt dat iemand volledig arbeidsongeschikt is. Volgens het UWV betekent dit dat iemand 20% of minder van het oude loon kan verdienen. De beoordeling bestaat daarmee uit twee belangrijke onderdelen:

Medisch: hoe groot zijn de beperkingen en zijn deze duurzaam?

Arbeidsdeskundig: wat betekent de medische belastbaarheid voor de resterende verdiencapaciteit?

Een discussie over een IVA-uitkering kan daarom zowel een medische als een arbeidsdeskundige component hebben.

Recente rechtspraak: volledig arbeidsongeschikt, maar toch geen IVA

Een interessante uitspraak in dit verband is de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 15 april 2026, met zaaknummer 24/293 WIA en ECLI ECLI:NL:CRVB:2026:462. De uitspraak is relevant omdat hierin het onderscheid tussen volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid duidelijk naar voren komt.

In de zaak stond de vraag centraal of de volledige arbeidsongeschiktheid van betrokkene ook als duurzaam moest worden aangemerkt. De Centrale Raad van Beroep schakelde in de procedure een onafhankelijke deskundige in. In de beoordeling speelde onder meer een rol dat er volgens de deskundige nog behandelmogelijkheden waren en dat niet was gebleken dat sprake was van een situatie waarin behandeling geen perspectief meer bood. De uitspraak laat daarmee goed zien dat het enkele feit dat iemand volledig arbeidsongeschikt is, niet voldoende is voor een IVA-uitkering.

De vraag blijft namelijk:

Is er nog een reële mogelijkheid dat de medische belastbaarheid verbetert?

Als die mogelijkheid volgens de medische beoordeling aanwezig is, kan het UWV tot de conclusie komen dat de arbeidsongeschiktheid niet duurzaam is. In dat geval kan een WGA-uitkering worden toegekend in plaats van een IVA-uitkering.

Lees de volledige uitspraak van de Centrale Raad van Beroep op Rechtspraak.nl – ECLI:NL:CRVB:2026:462.

Waarom is deze uitspraak belangrijk?

De uitspraak maakt duidelijk dat de discussie over een IVA-uitkering vaak niet draait om de vraag of iemand ziek is. Ook niet uitsluitend om de vraag of iemand op dat moment kan werken. De kern van de discussie kan juist liggen bij de verwachting voor de toekomst. Iemand kan op de datum van beoordeling volledig arbeidsongeschikt zijn, terwijl het UWV verwacht dat de medische belastbaarheid nog kan verbeteren. In dat geval kan de uitkomst WGA 80-100 zijn. Wanneer iemand daarentegen volledig arbeidsongeschikt is en verbetering van de belastbaarheid niet of nauwelijks meer te verwachten is, kan een IVA-uitkering in beeld komen.

Daarmee is de beoordeling van de duurzaamheid vaak een cruciaal onderdeel van een WIA-procedure.

Wanneer kan een IVA-beoordeling discussie opleveren?

Een verschil van inzicht kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer het UWV uitgaat van een mogelijke verbetering, terwijl de betrokkene of diens behandelaars verwachten dat herstel niet meer realistisch is. Ook kan discussie ontstaan over de vraag hoeveel effect een mogelijke behandeling daadwerkelijk zal hebben.

Het is daarbij belangrijk om onderscheid te maken tussen:

• een behandeling die theoretisch mogelijk is;
• een behandeling die medisch gezien daadwerkelijk aangewezen is;
• een behandeling die naar verwachting tot verbetering leidt;
• een behandeling waarvan het effect onzeker is.

Juist deze beoordeling kan ingewikkeld zijn. Een mogelijke behandeling betekent immers niet automatisch dat iemand ook daadwerkelijk weer in staat zal zijn om meer te functioneren of te werken. Daarom is de medische onderbouwing van de duurzaamheid van groot belang.

Wat als het UWV geen IVA-uitkering toekent?

Bent u het niet eens met de beslissing van het UWV? Dan is het belangrijk om eerst goed te bekijken waarom de IVA-uitkering is geweigerd. Is het UWV van mening dat u niet volledig arbeidsongeschikt bent? Of is het UWV het wel met u eens dat u volledig arbeidsongeschikt bent, maar vindt het UWV dat uw arbeidsongeschiktheid niet duurzaam is? Dat verschil is belangrijk.

Als de discussie uitsluitend gaat over duurzaamheid, moet vooral worden gekeken naar de medische onderbouwing van de verwachting over herstel.

Denk bijvoorbeeld aan:

• de informatie van behandelend artsen en specialisten;
• de aard en ernst van de aandoening;
• het verloop van de klachten;
• eerdere behandelingen;
• het resultaat van behandelingen;
• nog mogelijke behandelingen;
• de prognose;
• de verwachte ontwikkeling van de belastbaarheid.

Het is daarom verstandig om het medische en arbeidsdeskundige deel van het UWV-besluit zorgvuldig te analyseren.

Bezwaar maken tegen een IVA-besluit

Als u het niet eens bent met een beslissing van het UWV, kunt u onder voorwaarden bezwaar maken.

Het UWV beoordeelt het bezwaar opnieuw. Volgens het UWV kan daarbij bijvoorbeeld opnieuw onderzoek plaatsvinden door een arts of arbeidsdeskundige.

Het is belangrijk om in een bezwaarprocedure concreet te maken waarom u het niet eens bent met de beoordeling.

Bij een discussie over duurzaamheid kan de vraag centraal staan of het UWV voldoende heeft onderbouwd dat verbetering van de belastbaarheid te verwachten is.

Ook kan het van belang zijn om medische informatie aan te leveren die meer duidelijkheid geeft over de prognose.

Meer informatie over de bezwaarprocedure leest u in onze vorige blog: Bezwaarprocedure bij het UWV.

Als het bezwaar niet tot het gewenste resultaat leidt, kan onder voorwaarden beroep bij de rechtbank worden ingesteld. Deze procedure beschrijven wij nader in de blog: In beroep tegen het UWV.

Conclusie: wanneer is arbeidsongeschiktheid écht duurzaam?

De vraag of iemand recht heeft op een IVA-uitkering is soms complexer dan het op het eerste gezicht lijkt.

Volledig arbeidsongeschikt betekent namelijk niet automatisch volledig én duurzaam arbeidsongeschikt.

Voor een IVA-uitkering moet volgens het UWV sprake zijn van een situatie waarin iemand 20% of minder van het oude loon kan verdienen en dit naar verwachting bijna zeker zo blijft.

De beoordeling van de duurzaamheid draait vervolgens om de toekomstige ontwikkeling van de medische situatie. Zijn er nog behandelmogelijkheden? Is verbetering te verwachten? En zo ja, hoe waarschijnlijk is die verbetering?

De uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 15 april 2026 laat zien dat deze vragen in de praktijk een belangrijke rol kunnen spelen bij de vraag of iemand recht heeft op IVA of WGA.

Wie een IVA-uitkering krijgt geweigerd, doet er daarom goed aan om niet alleen naar het arbeidsongeschiktheidspercentage te kijken, maar vooral ook naar de medische onderbouwing van de duurzaamheid.